Өссө ааспыт үйэҕэ литературалары тэҥнээн үөрэтии методын уһулуччулаах представителэ А. Н. Веселовскай араас омуктар искусстволарын ойуулуур ньымалара тус-туспа буолалларын бэлиэтээн турар (109—75, 210). Ол гынан баран уус-уран дьүһүннээһиннэри ордук тэҥ-нээн көрүү методын туттан чинчийии билигин да ыраа-ҕынан ситэтэ суохтук ыытыллар.

 

Бөдөҥ советскай индолог академик А. П. Баранников «Индия поэзиятын дьүһүннүүр ньымалара» диэн үлэтэ 1947 сыллаахха бэчээттэммитэ. Бу үлэтигэр кини’ Индия төрүт олохтоохторо (индустар) бэрт былыргыттан үөскээн кэлбит ураты характердаах поэтическай дьүһүннээһиннэрин Индияҕа олорор мусульманнар уон-на Европа норуоттарын литератураларын кытта кэрэх-сэбиллээхтик тэҥнэтэлээн көрбүтэ.

 

Чинчийээччи Индия поэзяята төрөөбүт айылҕатын, сирин-дойдутун кытта ыкса сибээстээҕин балиэтиир. Онно образка ханан эмэнэн кыттыбатах биир да олох-тоох үүнээйи, кыыл, хайа, өрүс уо. д. а. суох. Ол оннугар ханнык да поэтическай дьүһүннээһин, образ урукку өттүгэр тастан киирбэтэх. Индия поэзиятын биир ура-тыта ити буолар эбит.

 

Өскө Индия поэзията бэйэтин ис эйгэтинэн муҥурдаммыт эбит буоллаҕына, Европа поэзиятыгар күннээ-ҕи олоххо суох үүнээйилэр, кыыллар (холобур, тигр, ха-хай, эбисийээнэ, слон, лиана уо. д. а.) дьүһүннээһиннэргэ элбэхтик кытталлар. Европа литератураларыгар тастан киирбит, интернациональнай характердаах диэххэ сөп, дьүһүннээһиннэр элбэхтэр уонна ордук чаҕылхайдар. Ол оннугар сорох «олохтоох» кыыллар,холобур, сибиинньэ, ынах, бараан, куурусса, тураах уо. д. а., мөлтөҕү дьүһүннүүргэ, үөхсүү тылыгар киирэллэр. Оттон Индияҕа тыһыьшчаттан тахса сыл устатыгар олохсуйан олорор мусульманнар, кинилэр быдан үгүс-тэрэ ислам итэҕэлигэр көспүт хиндилэр буолалларын үрдүнэн, бэйэлэрин поэтическай дьүһүннээһиннэригэр Индия айылҕатын, литературатын үгэстэрин букатын киллэрбэттэрин дьиибэргиэххэ сөп

Саха поэзиятын дьүһүннүүр ньымалара

Копырин Николай Захарович