… Субу аҕыйах хонуктааҕыта Якутскай куорат былыргы остуруогуттан ордон хаалбыт соҕотох башня (нуучча XVII үйэтээҕи маһынан зодчествотын үтүөкэннээх пааматынньыга) чөлүгэр түһэриллибитэ. Оттон балаҕан ыйын 10 күнүгэр аны атын кэрэ-бэлиэ событие буолла – П.А. Ойуунускай аатынан Литературнай музей экспозицията саҥа таас дьиэҕэ үөрүүлээхтик аһылынна.
… Музей дьиэтин үрдүк кирилиэһигэр туруоруллубут микрофоннарга ССКП обкомун, Саха АССР Министрдэрин Сэбиэтин, Верховнай Совет Президиумун, ССКП Якутскай куораттааҕы кэмитиэтин, народнай депутаттар куораттааҕы Сэбиэттэрин эппиэттээх үлэһиттэрэ, литература уонна искусство диэйэтэллэрэ, тутааччылар бөлөхтөрө тахсаллар.
Кылгас киирии тылынан миитини Саха АССР култууратын миниистирин солбуйааччы В.А. Боисков аһар. … музей үлэлээбитэ уон биир ылын устатыгар 200 тыһыынчаттан тахса киһи сырытта, 50-тан тахса тематическайбыыстапкалары тэрийдэ, онон республика үлэһиттэрин 350-тан тахса тыһыынча бэрэстэбиитэллэрэ хабылыннылар. Кини уон биирис пятилетка бастакы сылыгар Саха АССР Правительствота оҥорбут бу үтүө бэлэҕин махтал тылларын эттэ.
Бастакынан тыл эппит ССКП Якутскай куораттааҕы кэмитиэт бастакы сэкиритээрэ Ю.Н. Прокопьев столица үлэһиттэрэ ССКП XXVI сийиэһин историческай уураахтарын олоххо киллэриигэ ыытар киэҥ өрүттээх үлэлэрин кытта билиһиннэрдэ. «Куорат тутааччылара П.А. Ойуунускай аатынан литературнай музей саҥа таас дьиэтин тутууга кыһаллан-мүһэллэн үлэлээтилэр, кинилэр революция төлөннөөх ырыаһыта, советскай былааһы активнай тутааччы, партия эрэллээх уола олорбут чаҕылхай олоҕо норуоттар тулхадыйбат доҕордоһууларын салгыы бөҕөргөтүүгэ ылар оруолун таба өйөөннөр, бу бэртээхэй дьиэни болдьоҕор туттардылар. Бу музейга сылдьар хас биирдии киһи, — диир таб. Прокопьев, — хайдах эрэ бэйэтин сүрэҕинэн-быарынан, өйүнэн-санаатынан ленинскэй национальнай политика өрөгөйдөөһүнүн ордук күүскэ өйдөөн, итэҕэйэн тахсар».
… Тыл Саха сирин Суруйааччыларын сойууһун бырабылыанньатын бэрэссээдэтэлин солбуйааччы поэт М.Д. Ефимовка бэриллэр.
П.А. Ойуунускай музейын тэрийии, сүһүөҕэр туруоруу бэйэтэ баай историялаах этэ. Ол туһунан поэт бэйэтин этиитигэр киэҥник кэпсээн баран, эттэ:
— Былыр саха балаҕанын көмүлүөгүн уота көстөөх сиртэн хойутаабыт хоноһону ыҥыра-угуйа турбутун курдук бу мэндиэмэннээх таас балаҕан күннээх күөх халлаан анныгар күлүмүрдүүр таас куполынан билиигэ-көрүүгэ дьулуһар, сүрэх сөҕүрүйбэт сылааһыгар тардыһар тыһыынчанан дьону ыҥыра туруохтун.
Главякутстрой 3 №-дээх ТМУ-тын начальнига Е.И. Смоленскай тутааччылар ааттарыттан эппит кылгас истиҥ тылыгар П.А. Ойуунускай аатынан музей ыытар араас өрүттээх үлэлэригэр тохтоото:
— Биһиги бу таас дьиэни тута сылдьан, П.А. Ойуунускай олорбут кыракый мас дьиэтигэр үгүстүк сырыттыбыт. Музей баай матырыйаалын кытта билистибит. Ол былаһын тухары үтүөкэннээх киһи олоҕор анаммыт музей саҥа таас дьиэтин тутуу олус наадалааҕын үчүгэйдик өйдөөтүбүт. Ол да иһин биһиги тутуубут түргэнник уонна үрдүк хаачыстыбалаахтык ситэрилиннэ.
Е.И. Смоленскай музей дьиэтин символическай күлүүһүн күлүүһүн тылын музей директора В.А. Протодьяконовка туттарда.
— Биһиги саҥа экспозициябыт төһө да үрдүк таһымнаахтык аһылыннар, литературнай музей сүһүөҕэр туруутун саҕаланыытыгар эрэ баарбыт дии саныыбыт, – диэн эттэ В.А. Протодьяконов. – Билигин да итэҕэс-быһаҕас, кыайтарбатах элбэх. Биһиги иннибитигэр эрчимнээхтик, дьулуурдаахтык музей экспозициятын уонна кини фондатын бүтүннүүтүн байытар сорук турар. Биһиги баҕабыт диэн – литературнай музей биир кэлим комплексын ситэрии. Онно киирсэллэр П.А. ойуунускай олорбут музей-квартиратын тэрийии, кини төрөөбүт дьиэтин үтүгүннэрэн оҥоһуллубут балаҕаны чөлүгэр түһэрии, норуот айымньытын киэҥник көрдөрөр ураһаны хаттаан туруоруу. Оччоҕо биһиги дьэ этиэхпитин сөп этэ: саха советскай литературатын төрүттээччи П.А. Ойуунускай талаана хантан үүнэн-үөскээн тахсыбытын ситиһиилээхтик көрдөрүүбүт диэн.
В.А. Босиков музей саҥа дьиэтигэр киирии аалай лиэнтэтин быһар очуоттаах быраабы ССКП обкомун бастакы сэкиритээригэр Г.И. Чиряевка биэрэр. Мустубут дьон дохсун ытыс таһыныытын ортотугар таб. Чиряев Г.И. кыһыл лиэнтэни быһа кырыйар.
Музей аһыллар. Күн уотунан толору, сырдык, үрдүк, баай экспозициялаах музей аанын киэҥник тэлэччи арыйан бастакы көрөөччүлэрин көрсөр. Хас киирбит киһи барыта саха литературтын умуллубута уотун сылааһыгар сылаанньыйар.
Савва Тарасов, «Кыым”. – 1981. – Ахсынньы 9 к.