Алексей Елисеевич Кулаковскай – Өксөкүлээх Өлөксөй (04.03.1877 — 06.06.1926). Өксөкүлээх Өлөксөй кулун тутар 4 күнүгэр 1877 сыллаахха Боотурускай улууһун IV Дьохсоҕон нэһилиэгэр сэниэ кэргэҥҥэ Амма Хочотун Учай диэн сиригэр төрөөбүтэ.

1890 с. Чурапчы оскуолатын туйгуннук үөрэнэн бүтэрбитэ. Оскуолаҕа үөрэнэ сылдьан Өлөксөй төрөөбүт норуотун айымньытыгар, олоҥхотугар–тойугар таттарыыта  өссө күүһүрбүтэ. 13 саастааҕар хоһоону суруйуунан, норуот ырыатын, номоҕун бэйэтэ билэринэн, хомуйуунан дьарыктаммыта. Ол да иһин Алампа Соппуруонап эппитэ: «Кулаковскай уон үс саастааҕар айар үлэтин саҕалаабыта»,–диэн.

Өлөксөй 1891 с. реальнай училище маҥнайгы кылааһыгар үөрэнэ киирбитэ. Училищеҕа үөрэнэр былаһыгар Өлөксөй үчүгэй үөрэнээччилэр кэккэлэригэр сылдьыбыта. Маҥнайгы кылааһы маннык сыаналарынан түмүктээбитэ: нуучча уонна немец тылларыгар, географияҕа, ыраастык суруйууга, уруһуйга – «олус үчүгэй»; арифметикаҕа – «туйгун». Сыл түмүгэр нуучча тылыгар уонна арифметикаҕа экзамен туттаран туйгун сыананы ылбыта. Иккис кылааска I степеннээх наҕарааданан бириэмийэлэнэн тахсыбыта.

Училище бүтэһик кылааһыгар үөрэнэ сылдьан Өлөксөй икки үлэни суруйбута. «Нууччалар бэйэлэрин ааттарынан киэн туттуохтарын сөп дуо?» диэн реферакка нуучча норуотун сүрүн майгытынан  «эр санаалааҕа, төрөөбүт норуотун ис сүрэҕиттэн, олус бэриниилээхтик, дириҥник, күүскэ таптыыра буолар» диир. «Пушкин поэзиятын сүрүн үтүөлэрэ» диэн үлэтигэр кини нуучча литературатын төрүттээбит улуу поэкка дириҥник сүгүрүйэр. Пушкин национальнай уонна народнай поэт буоларын чорботон эппитэ: «Норуот ыар олоҕун, өйүн–санаатын поэт уһулуччу билэр уонна уус–уран тыл көмөтүнэн ону көрдөрбүтэ», – диир. Пушкин айымньыта төрөөбүт норуотун кытта быстыспат ситимнээҕин, поэт норуот кэпсэтэр тылын уһулуччу билэн, үөрэтэн, чинчийэн, баһылаан литератураҕа киллэрбитигэр көрөр. Кини этэринэн, Пушкин тылыгар нуучча норуотун өйө–санаата, иэйиитэ түмүллүбүт. Норуот тылын үөрэтии наадалааҕын Кулаковскай үөрэнэ сылдьан ити курдук бэлиэтээбитэ.

1900 с. Кулаковскай Учайга олорон «Байанай алгыһа» диэн маҥнайгы айымньытын суруйбут. Манна норуот айымньытыгар олоҕуран, бэйэтэ туспа характердаах, быһыылаах–майгылаах оччотооҕу үлэһит киһи – булчут киһи уобараһын айбыта.

1913–15 сс. А.Е. Кулаковскай Бүлүү үрдүкү начальнай училищетыгар физика, математика учууталынан үлэлээбитэ. Бу кэмҥэ Кулаковскайга үөрэммиттэрэ Исидор Барахов, Степан Аржаков, С. Гоголев, Дора Жиркова, Муся Потапова, Серафим Потапов курдук кэлин саха биллиилээх дьонноро.  1915 с. кинини «Дьиҥнээх учуутал» быһыытынан бигэргэппэккэ үлэтэ суох хаалларбыттара. 1915 с. кини Бодойбоҕо барбыта. Онно олорон фольклортан силистээх «Арыгы» диэн поэматын саҕалаабыта.

Республикаҕа маҥнайгы научнай тэрилтэ олохтоноругар, саха бэчээтэ төрүттэниитигэр, саха суруйааччыларын маҥнайгы тэрилтэлэринэн буолбут литературнай тылбаас комиссиятыгар, бары оччотооҕу тэрээһиннэргэ кыттыбыт маҥнайгы дьоннортон  биирдэстэрэ.

1925 с. Өксөкүлээх общественнай айар үлэтэ 25 сылын туолуутун республикаҕа бэлиэтээбиттэрэ. 1925 с. Саха өһүн хоһоонун хомуурунньуга бэчээттэммитэ. Манна барыта 1000 тиийэр өс хоһооно киирбитэ. Манна кини нууччалыы тылбаастаабыта, хас биирдиитин ханнык түгэҥҥэ туттулларын быһааран биэрбитэ. 1926 с. Бүтүн союзтааҕы түүк омук мунньаҕар  Баку куоракка Саха сириттэн делегация састаабыгар киирэн Москва куоракка айаннаабыта. Аара айаҥҥа ыарыыта өрө туран сырдык тыына быстыбыта. Даниловскай кылабыыһаҕа көмүллүбүтэ.