П.А. Ойуунускай төрөөбүтэ 125 сылын көрсө «Умнуллубат мөссүөннэр сыдьаайдара» диэн А.Е. Кулаковскай-Өксөкүлээх Өлөксөй, А.И. Софронов-Алампа уонна П.А. Ойуунускай айар үлэлэрин уонна олохторун көрдөрөр бэлиэ түгэннэри хаартыска нөҥүө сырдатар литература киэһэтэ мустубуту эрэ барытын долгутта. Бу киэһэни М.К.Аммосов аатынан университет хотугулуу илиҥҥи норуоттар тылларын уонна култуураларын институтун саха литературатын кафедратын «литературалар сибээстэһиилэрин үөрэтэр” куруһуога (сал. В.Борисовна Окорокова), П.А. Ойуунускай аатынан литература музейа, «Саха сирин суруйааччыларын Ассоциацията», «Хоһоон суһума» поэтическай бырайыак тэрийдилэр. Бырайыагы Сардаана Омукова сүрүннээтэ, оттон иилээн-саҕалаан ыыттылар – Власий Вырдылин, Маргарита Иванова.

Былатыан Ойуунускай айымньыларыгар уһуйуллар, саха уран тылын кэрэхсиир Дьокуускай куорат Оҕо Дыбарыаһын «Тыыннаах тыл» литературнай куруһуок иитиллээччилэрэ Ойуунускай хоһооннорунан дьүһүйүүнү көрдөрдүлэр (салайааччы – Лина Семеновна Яковлева).

Бу тэрээһиҥҥэ тыл билимин дуоктара, М.К. Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет профессора, суруйааччы олоҕун уонна айар үлэтин чинчийээччи, П.А. Ойуунускай аатынан Государственнай бириэмийэ лауреата Варвара Борисовна Окорокова, П.А. Ойуунускай аатынан литературнай музей быыстапкалыыр салаатын сэбиэдиссэйэ Ньургуйаана Викторовна Халгаева Өксөкүлээх Өлөксөй тус малыттан экспонаты көрдөрдө. Былатыан Ойуунускайга үгүс саха суруйааччыта хоһооннорун анаабыттара. Россия суруйааччыларын союһун чилиэнэ Саргылаана Васильевна Гольдерова-Саргы Куо саҥа хоһоонун иһитиннэрдэ. Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыската Софья Иннокентьевна Сергучева-Баранова Өксөкүлээх Өлөксөй «Сүүһүн туолбут эмээхсин ырыатыттан» быһа тардан иһитиннэрдэ.

А.Е. Кулаковскай-Өксөкүлээх Өлөксөй кэргэнин уонна уолун кытта 1915 сыллаахха түспүт хаартыскаларын тыыннааҕымсытан көрдөрдүлэр: Өксөкүлээх Өлөксөй – СӨ суруйааччыларын союһун чилиэнэ, прозаик, суруналыыс – Александр Постников-Сындыыс, кэргэнэ Евдокия Ивановна —  СӨ үтүөлээх артыыһа Елизавета Потапова, уоллара Алеша – Дьокуускай куорат 13№-дээх оскуолатын маҥнайгы кылааһын үөрэнээччитэ Аймин Слепцов, Алампа – Гаврил Менкяров, Дуунньа – Александра Сивцева, Роман Оросин – Айаал Аммосов , Ульяна Оросина – Ирина Никифорова, Ульяна Оросина ийэтэ – СӨ үтүөлээх артыыһа Маргарита Борисова.

П.А. Ойуунускай тус малын, музей экспонатын билиһиннэрэр научнай сотрудник Егор Васильевич Дохунаев.

Литературнай музей архыыбыттан саха театрыгар сүүрбэттэн тахса сыл Былатыан Ойуунускай оруолун эҥкилэ суох оонньообут уһулуччулаах артыыс Симон Федотов Былатыан Ойуунускай 1936 сыл ахсынньы 31 күнүгэр суруйбут «Бу уоттаах бакаалы» диэн хоһоонун ааҕарын истии тэрээһин биир ураты түгэнэ буолла.

РФ суруйааччыларын союһун чилиэнэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыската, П.А. Ойуунускай аатынан Государственнай бириэмийэ лауреата, Намжил Нимбуев аатынан норуоттар икки ардыларынааҕы поэтическай турнир Гран-При кыайыылааҕа, Былатыан Ойуунускай сиэн балта – Елена Васильевна Слепцова-Куорсуннаах «Син биир буолбаат?!» хоһоонун аахта уонна Ойуунускайы көрбүт, кини улуу аатыгар олохторун тухары истиҥник сүгүрүйбүт дьон тустарынан иһирэхтик кэпсээтэ.

“Кыһыл Ойуун” поэма 1925 сыллаахха бэчээккэ тахсаатын кытта суруйааччы үрдүгэр саба түһүү саҕаламмыта. 21 үйэ саҕаланыытыгар ити мөккүөр эмиэ күөдьүйэн тахсыбыта. Бу кэмҥэ суруйааччы, суруналыыс, чинчийээччи Афанасий Гуринов-Арчылан «Кыһыл Ойуун таабырына» диэн киэҥ, дириҥ анаарыылаах ырытыытын кинигэ оҥорон утары ууммута. Бу туһунан ааптар Афанасий Гаврильевич уоттаах-төлөннөөх тыллары эттэ.

Суруналыыс, суруйааччы, публицист, чинчийээччи, «Платон Ойунский» диэн научнай монография ааптара, ХИФУ суруналыыстыкаҕа кафедратын сэбиэдиссэйэ, «Саха сирин суруйааччылара» Ассоциация бэрэссэдэтэлэ Олег Гаврильевич Сидоров чинчийээччи Олег Сидоров Ойуунускай үлэтин хайысхатын уларыппытын,  Өксөкүлээх Өлөксөй олохтон барыытын кытта ситимнээх буолуоҕун бэлиэтээтэ. «СИН БИИР БУОЛБААТ» хоһоону Былатыан Ойуунускай оруолугар – Россия суруйааччыларын союһун чилиэнэ Рустам Каженкин, Максим Омуоһабы – П.А. Ойуунускай аатынан саха академическай тыйаатырын артыыһа Прокопий Данилов толордулар.

Маргарита Иванова, Ангелин Кузьмина