П.А. Ойуунускай аатынан судаарыстыбаннай литературнай музей  күннэтэ элбэх ыалдьыты көрсөр. Сэбиэскэй литератураны төрүттээбит суруйааччы, саха судаарыстыбаннаһын тэрийсибит, XX үйэ саҥатыгар олох-дьаһах чыҥха уларыйыытын оҥорсубут уһулуччулаах политическэй диэйэтэл, лингвист-учуонай, наука салайааччыта П.А. Ойуунускай төрөөбүтэ 125 сылын көрсө үгүс улахан тэрээһиннэр буолаары тураллар. Хотугулуу-илинҥи норуоттар тылларын уонна култуураларын институтун устудьуоннара тугу билбиттэрин, көрбүттэрин үллэһиннилэр.

 

Саргылаана Гаврильевна Олесова, педагогика билимин хандьыдаата:

 

— 1870 с. арыллыбыт музей бэйэтэ ураты суоллаах-иистээх, сайдан кэлбит баай устуоруйалаах. П.А. Ойуунускай “икки атах тилиннэ, өлөрү өйүнэн кыайда, өлөртөн өлбөт буолла” диэн эппитин курдук саха өйө-санаата барыта түмүллэн сытар сирэ буолар. Уһулуччулаах киһибит П.А. Ойуунускай олоҕуттан саҥаны көрдүбүт-иһиттибит, биллибит. Онон музей аанын арыйбыт киһи элбэҕи билэн тахсар диэн сыаналыыбыт.

 

Артамон Максимов:

Бу музейга бүгүн сылдьан билбитим диэн 1920-30 сс. саха тыйаатырын сыанатыгар “Бассабыык Баһылай”, «Туйаарыма Куо» уонна «Оҕоҕо баҕарбыт»  диэн П.А. Ойуунускай айымньылара элбэхтик турбуттар эбит. Кини аата тыйаатырга тыыннааҕар 1934 с. иҥэриллибитин биллим.

 

Настя Слепцова:

П.А. Ойуунускай ийэтин туһунан Евдокия Ивановна Слепцова-Унарова туһунан сэргээн иһиттим. Кини дьадаҥы ыал хотуна. Ийэтэ  сүрдээх өйдөөх дьахтар. Дьахталлар I сийиэстэригэр кыттыбыт.  Платон Алексеевич ийэтэ да, аҕата духуобунай өттүнэн наһаа баай көрүүлээх дьон эбиттэр. Онон кини кыра эрдэҕиттэн ураты мындыр, чулуу киһи буола улаатарыгар ол улаханнык сабыдыаллаатаҕа.

 

Сюзанна Григорьева:

—«Оҕо куйуурдуу турара» диэн кэпсээнэ бэйэтин олоҕуттан эбит диэн түмүккэ кэллим. Кини 12-14 сааһыгар саҥа үөрэнэн саҕалаабыт. Үөрэнэ кэлиэн иннинэ Халамнаайы күөлтэн “үөрэниэхпин баҕарабын, онно миэхэ күүстэ-уохта биэр” диэн  көрдөһөр. Көннөрү өйдөөх-санаалаах оҕо оннук көрдөспөтө буолуо дии саныыбын. Инникитигэр туох эрэ эрэллээх, оччоттон үрдүк сыаллаах-соруктаах буоллаҕа. Ити этэр тыллара олоҕор улахан суолу арыйбыт, күүһү-уоҕу биэрбит буолуохтаахтар. Бу музейга сылдьан ону өссө үчүгэйдик өйдөөтүм. Бииргэ төрөөбүттэр уоннар эбит эрээри, эдьийиниин икки эрэ буолан хаалбыттар. Эдьиийэ эмиэ бэрт кылгас олоҕу олорбутун биллим.

 

Виктория Белолюбская:

 

—Биһиги бүгүн музейга сылдьан 1917 с. П.А. Ойуунускай “Кыһыл ойуунун” суруйан саҕалаабытын биллибит. Бу поэма маҥнай “Добун ойуун” диэн ааттаах эбит. 1930 с. Бояров уонна Черных-Якутскай нууччалыы тылбаастаан таһаарбыттарын биллим.

 

Евдокия Стручкова:

 

—Биһиги бүгүн музейга кэлэн П.А. Ойуунускай туһунан наһаа элбэҕи биллибит. Музей олус баай экспозициялаах эбит. Холобур, саха култууратын, фольклорун, саха уонна хотугу норуоттар литератураларын сайдыбыт устуоруйатын толору арыйар эбит.

 

Анисия Лазарева:

—Мин бүгүн П.А. Ойуунускай туһунан элбэҕи биллим. 1925 с. бастакы кинигэтэ «П.А. Ойуунускай ырыата, сэһэнэ, кэпсээнэ» Дьокуускай куоракка бэчээттэнэн тахсыбыт. Бастакы кинигэтэ латыын  алпаабытынан суруллубут. Ону оҕолор манна кэлэн көрүөхтэрин сөп эбит.

 

Катя Иванова, Ньургуйаана Кириллина:

—Бары билэрбит курдук, П.А. Ойуунускай 1917 с. “Үлэһит ырыата” диэн бастакы хоһооно бэчээттэнэн тахсыбыта. Онон саха сэбиэскэй литературата төрүттэммитэ. Учуутал сэминээрийэтигэр үөрэнэ сылдьан 1914 с. илиинэн суруллубут “Юность” хаһыат 5 №-гэр Жехсорусов диэн ааттанан Лев Николаевич Толстойга анаан бастакы хоһооно суруллан тахсыбыт. Өссө кини суруйарын таһынан наһаа үчүгэйдик уруһуйдуур эбит. Ону кэрэхсээн көрдүм.

 

Ангелина КУЗЬМИНА