П.А.Ойуунускай, бар дьон билиитинэн, государственнай өйдөөх общественнай-политическай деятель, саҥа кэм бөдөҥ бөлүһүөк идеолога, төлөннөөх революционер уонна поэт (революция поэта), сахаттан бастыҥ араатар уонна аҕытаатар; тыл – үөрэх – наука – литература саҥа хардыыларын оҥорсубут-олохтоспут салайааччы, тэрийээччи; саха олоҥхотун, саха былыргы итэҕэлин – саха төрүт үгэһин дириҥник үөрэппит, үйэтиппит эпосовед-учуонай, уопсайынан,  саха – омук быһыытынан үрдээн-үүнэн тахсыытыгар сирдьит быһыытынан А.Е.Кулаковскай-Өксөкүлээх Өлөксөй кэнниттэн аата ааттанар иккис улуу киһибит буолар.

Маннык улахан личность өйө-санаата хаһан, ханна, хайдах иитиллэн, Россия, аан дойду историятын мындаатыгар тахсан испит суола архыып матырыйаалларынан ситэри-хотору хомуллан бэлиэтэнэ илик. Сыл-хонук аастаҕын аайы улуу дьоммут олорбут кэмнэрэ, олохторо, айан хаалларбыт нэһилиэстибэлэрэ саҥаттан саҥатык көрүллэн, саҥаттан саҥа түмүктэргэ тиэрдэн иһиэхтэрэ.

Ол курдук 1917 с. Ойуунускай устудьуоннуу сылдьан  Томскай куораттан үөрэнээччи Омуоһапка (кининэн сирэйдээн атын доҕотторугар) дириҥ ис хоһоонноох, сахатын норуотун өйүн-санаатын уһугуннарар, киэҥ кэскиллээх санаалары, соруктары этэр-тыынар суруктара (18 сурук) буолар. Бу оччотооҕу мөккүһүүлээх кэмҥэ норуоттан үүнэн тахсыбыт  икки эдэркээн уолаттар —  атын норуоту кытта тэҥҥэ мөккүһэр; бүтүн норуоту сирдиир; саха дьонун хамсатар; туруоруммут сыалы ситиһэр; өй-санаа иитиллиитин көрдөрөр, билиҥҥи киириилээх-тахсыылаах кэмҥэ ыччакка холобур буолар.  Онон бу сүдү суолталаах сурук тула кэпсэтиигэ ыҥырабыт. Кэлэн көхтөөхтүк кыттан, санааҕытын аһаҕастык этэргитигэр.