Саха норуодунай суруйааччыта Н.Е.Мординов-Амма Аччыгыйа төрөөбүтэ 110 сылыгар аналлаах “Амма Аччыгыйа уонна билиҥҥи кэм” диэн ааттаах суруйааччы олоҕор, айар үлэтигэр аналлаах республикатааҕы тэрээһин Таатта улууһун Н.Е.Мординов-Амма Аччыгыйын аатын сүгэр үөрэҕирии туйгуна Л.Д.Лотова директордаах Харбалаах орто оскуолатыттан саҕыллан, улуус баһылыгын солбуйааччы Сивцева И.А. көҕүлээһининэн, Дьокуускай куорат Саха гимназиятыгар кулун тутар 2 күнүгэр ыытылынна.
Тэрээһини саха тылын, литературатын учуутала Россия үөрэҕириитин бочуоттаах үлэһитэ, Саха сирин үөрэҕириитин туйгуна Кривошапкина Валентина Семеновна иилээн-саҕалаан ыытта. Кини саха саарына, сээркээн сэһэнньитэ Амма Аччыгыйын айымньыларын норуот педагогикатыгар холбуу тутан нэһилиэгэр, улууска үгүс үлэни ыытар, ону таһынан оҕолору, ордук уолаттары хоһоон ааҕыытыгар үгүс сыл устата тиһигин быспакка дьарыктыыр-энтузиаст учуутал.
Харбалаах орто оскуолата оҕону иитэр-үөрэтэр үлэтин үс быраат Мординовтар холобур буолар олохторугар уонна айымньылаах үлэлэригэр тирэҕирэн ыытар.
Бу дириҥ ис хоһоонноох тэрээһиҥҥэ ини-бии бырааттыы Мординовтар кыргыттара, биологическай наука кандидата Муза Николаевна Мординова, филологическай наука кандидата, үрдүк үөрэхтээһин бэтэрээнэ Галина Авксентьевна Мординова уонна бииргэ төрөөбүт балтыларын Татьяна Егоровна кыыһа СР үөрэхтээһинин туйгуна Наталья Афанасьевна Васильева, суруйааччы сиэнэ Федор Лазаревич Обутов кэлэн иһирэх ахтыы оҥордулар, үөрэнээччилэр НПК-ларыгар эксперинэн үлэлээн, оҕолорго сүбэ-соргу буоллулар.
Николай Егорович Мординов отучча сыл үлэлээбит “Бэлэм буол”, билигин «Кэскил» хаһыатыттан редактор Е.С. Иринцеева, А.В. Васильев-Көрдүгэн, А.Н. Павлов-Дабыл кэлэн, «Мин дьиэ кэргэним Амма Аччыгыйа» диэн ааттаах араас улуус ыаллара оҕолорун кытта оҥорбут хаһыаттарын сыаналаатылар. Үөрүүлээх аһыллыыга суруналыыс, хаһыат солбуйааччы редактора Александр Васильев-Көрдүгэн Амма Аччыгыйын туһунан олус интэриэһинэй элбэх түгэннэри кэпсээтэ. Оччотооҕуга хаһыакка киирэр оҕолор айымньыларыгар хас биирдиилэригэр суругунан хоруй ыытарын, оҕолорго олус болҕомтолоохтук сыһыаннаһарын чопчулаан бэлиэтээтэ. Амма Аччыгыйа: “Олоҕум саамай дьоллоох кэмнэрин “Бэлэм буолга ” атаардым”, – диэн өрүү киэн тутта кэпсиир буолара диэн түмүктээтэ.
Араас көрүҥнээх бу күөн күрэскэ Тааттаттан, Намтан, Мэҥэ Хаҥаластан, Бүлүүттэн, Амматтан, Хаҥаластан уонна Дьокуускай куорат оскуолаларыттан үөрэнээччилэр, учууталлар кэлэн кыттаннар маннык түһүмэхтэргэ кыайыыны ситистилэр:
1). Дакылаат ааҕыытыгар учууталларга Гран При–Мария Ноговицына (Амматааҕы лицей), лауреаттар Светлана Винокурова уонна Владилена Винокурова (иккиэн Таатта, Харбалаах). Үөрэнээччилэргэ бу түһүмэххэ “Гран При – Лена Андреева (Саха гимназията), лауреаттарынан – Аня Кулачикова, Полина Попова (иккиэн Таатта Харбалааҕыттан) буолан, үөрүү өрөгөйүн биллилэр.
2). Дьиэ кэргэн викторинатыгар Гран При хаһаайыттарынан Никитиннэр (1 №-дээх оскуола, Дьокуускай), лауреат үрдүк аатын Тарабукиннар (Мэҥэ Хаҥалас) ыллылар. Элбэх билиини-көрүүнү эрэйэр бу 15 түһүмэхтээх күөн күрэһи Валентина Семеновна Кривошапкина ыытта. Суруйааччы олоҕун туһунан, кини айымньыларын ким элбэҕи аахпыта, билбитэ-көрбүтэ тута билиннэ. Манна Амма Аччыгыйын киһи уонна суруйааччы быһыытынан сырдатар араас сэргэх, киһини толкуйдатар сорудахтар бэрилиннилэр. Викторина кыттыылаахтара олус умсугуйан туран кытыннылар, үгүс сорудахха былдьаһа-тарыһа сөптөөх хоруйдары биэрэн, үгүһү эбии билэн, астынан тарҕастылар.
3). “Мин дьиэ кэргэним Амма Аччыгыйа” – дьиэ кэргэн кэтэхтэн оҥорон ыыппыт хаһыаттарын көрүүгэ Гран При – Санникова Айнара төрөппүттэриниин (Ытык Күөл, Таатта), лауреат – Света Колодезникова ийэтиниин (Харбалаах, Таатта).
4). “Онус тоҕо?” айар үлэ кэтэхтэн күрэҕэр Гран При – Винокурова Ангелена (Таатта Харбалаах), лауреат – Бүлүү Бороҕонуттан Мальцев Леонид буоллулар.
5). Уус-уран хоһоон ааҕыытыгар Гран При – “Мичик аллай” Бүлүүттэн уус-уран бөлөх, оттон «Харбалаах уоланнара” лауреат аатын ыллылар. Биирдиилээн ааҕыыга Вильям Михайлов (Хаҥалас, Покровскай) Амма Аччыгыйын бастакы айымньытын “Ийэ” хоһоонун иэйиилээхтик ааҕан лауреат буолла.
6). Инсценировкаҕа Гран При – Хаҥаластан Покровскай 1 №дээх оскуолата “Куйуур” диэн айымньынан, лауреат үрдүк аатын саха гимназиятын “Тыллыы” студията “Эмээхситтэр” диэн “Сааскы кэм” эмээхситтэрин итэҕэтиилээхтик оонньоон ыллылар.
7).Н.Е. Мординов айымньыларынан садаача толкуйдааһыҥҥа Иванова Эсмеральда (Амма) лауреат буолла.
Элбэх учуутал, үөрэнээччи сэҥээриитин ылбыт республикатааҕы улахан тэрээһин ыытыллыытыгар СР үөрэҕи сайыннарар уонна идэни үрдэтэр институтун саха тылын уонна литературатын кафедрата, сэбиэдиссэй В.Р.Шишигина, Саха Республикатын национальнай оскуолаларын института, директор С.С.Семенова, “Кэскил” хаһыат редакцията, редактор Е.С.Иринцеева, “Чолбон” сурунаалтан Г.Г.Андросов, Б.Ойуунускай аатынан литературнай музей үлэһиттэрэ Халгаева Н.В., Рыкунов Н.Н. кэлэн күүс-көмө, өйөбүл буолан көмөлөстүлэр.
Манна сыһыаран эттэххэ, Харбалаах бөһүөлэгин дьоно-сэргэтэ, бары тэрилтэлэрэ, оскуола учууталлара, улуус депутата А.Д. Рахлеев, “Төлөн” чох карьерын коллектива, Харбалаахтааҕы профлицей айан суолун-ииһин уйунан, спонсордаан үтүө холобуру көрдөрдүлэр.
Саха тыллаах баарын тухары норуот тапталлаах ытык-мааны суруйааччыта Н.Е.Мординов-Амма Аччыгыйа олоҕун үтүө холобуругар үөрэнии, айымньыларын ааҕыы-билии, үйэтитии төрөөбүт сириттэн-уотуттан, дойдутун дьонуттан-сэргэтиттэн үтүө санаанан саҕыллан, бүтүн республика үрдүнэн тэнийэн үйэлэри уҥуордаан, баран истин.
Былатыан Ойуунускай аатынан литературнай
музей үлэһитэ Ньургуйаана Халгаева.